Hoe trauma zich vastzet in je lichaam

Trauma leeft niet alleen in je hoofd het leeft in je lichaam en zenuwstelsel.
Wanneer je iets meemaakt dat te plots, te intens of te langdurig is, schakelt je lichaam automatisch over naar overlevingsmodus.
Je sympathisch zenuwstelsel wordt geactiveerd het deel van je zenuwstelsel dat je voorbereidt op actie: vechten, vluchten of bevriezen.

Op dat moment maakt je lichaam stresshormonen zoals adrenaline en noradrenaline aan.
Ze zorgen ervoor dat je hart sneller klopt, je ademhaling versnelt en je spieren zich aanspannen.
Je lichaam probeert je te beschermen tegen gevaar en dat is precies wat het hoort te doen.

Wanneer het gevaar voorbij is, hoort je lichaam normaal gezien terug te keren naar het parasympathisch zenuwstelsel, dat zorgt voor rust, herstel en ontspanning.
Maar bij trauma lukt dat vaak niet.
De gebeurtenis was te heftig of te overweldigend, waardoor je lichaam niet meer volledig kan schakelen naar ontspanning.
Je blijft onbewust in een toestand van alertheid leven, alsof het gevaar elk moment terug kan komen.

Zelfs jaren later reageert je lichaam nog vanuit dat oude overlevingssysteem.
Je voelt spanning, vermoeidheid, onrust of moeite met ontspannen niet omdat je “vastzit in het verleden”, maar omdat je zenuwstelsel niet heeft kunnen afronden wat toen is begonnen.

De vier overlevingsreacties van het lichaam
Iedereen reageert anders op dreiging of onveiligheid.
Deze automatische beschermingsreacties noemen we de vier traumaresponsen: Fight, Flight, Freeze en Fawn.

°Fight – vechten
Je lichaam vult zich met adrenaline en noradrenaline.
Je voelt boosheid, irritatie of drang tot controle.
Je wil iets doen, grenzen stellen of terugvechten je lichaam zegt: “Ik laat me niet nog eens kwetsen.”
Langdurig in deze staat leven kan leiden tot prikkelbaarheid, woede, perfectionisme of spanning in het lichaam.

°Flight – vluchten
Hier probeert je zenuwstelsel je te beschermen door weg te gaan van de pijn.
Je bent altijd bezig, in beweging, plannen makend of afgeleid.
Je vlucht in werk, zorgen, social media of prestatiedrang zolang je maar niet hoeft te voelen.

°Freeze – bevriezen
Wanneer vechten of vluchten niet mogelijk is, schakelt je lichaam over naar bevriezen.
Je systeem verdooft, vertraagt, en schakelt bijna uit om te overleven.
Je voelt je leeg of afgesneden van je emoties, alsof je niet echt aanwezig bent.
Je lijkt rustig, maar binnenin is er chaos en spanning die niet kan stromen.

°Fawn – pleasen
De minst bekende, maar heel herkenbare reactie.
Om veiligheid te behouden, pas je je aan: je pleast, zorgt, houdt de vrede.
Je lichaam zegt eigenlijk: “Als ik lief en behulpzaam ben, blijf ik veilig.”
Langdurig in deze reactie leven kan ervoor zorgen dat je je grenzen verliest en jezelf wegcijfert.

Wat er in het lichaam gebeurt
Tijdens stress of gevaar komt er een grote hoeveelheid adrenaline, noradrenaline en cortisol vrij.
Als die energie niet wordt ontladen door trillen, huilen, bewegen of ademhalen blijft ze vastzitten in je spieren en zenuwstelsel.
Dat veroorzaakt spanning, slapeloosheid, angst, vermoeidheid of lichamelijke klachten.

Trauma is dus geen herinnering in je hoofd, maar energie en stressresponsen die in je lichaam actief zijn gebleven.
Je zenuwstelsel blijft in bescherming, zelfs als het gevaar allang voorbij is.

Heling is thuiskomen in je lichaam
Traumaheling gaat over veiligheid herstellen in het lichaam, zodat het opnieuw kan schakelen naar het parasympathisch zenuwstelsel de staat van rust, vertrouwen en herstel.
Met lichaamsgerichte methodes zoals BRTT® & TRB®  help ik je om spanning los te laten, het zenuwstelsel te ontladen en weer contact te maken met je gevoel.
Je leert voelen, ademen, ontspannen en leven vanuit je kern vrij van de oude overlevingsreacties.